"Những Con Tắc Kè Hoa" của nhạc METAL, Kẻ thức thời hay tên phản bội

"Những Con Tắc Kè Hoa" của nhạc METAL, Kẻ thức thời hay tên phản bội Articles / Các bài viết chung Date: May 30, 2004 - 09:58 AM

Bài viết của youNATHAsia ********************** Âm nhạc vốn dĩ là một hình thức nghệ thuật đòi hỏi rất nhiều sự sáng tạo, và nếu đã là thành quả sáng tạo của một nghệ sĩ nhiều cảm hứng nào đó thì lẽ dĩ nhiên, nó sẽ biến hóa không ngừng ... Trong nhạc Rock, nếu không kể dòng Alternative có đặc trưng pha tạp, thì có lẽ METAL là lĩnh vực có thể ghi nhận nhiều sự đột biến nhất ... Thông thường, mỗi ban nhạc, ngay từ khi thành lập, đã xác định được cho mình một phong cách nhạc nhất định, tùy theo sở thích và tài năng ... Trong quá trình tạo lập tên tuổi, phong cách ấy có thể biến đổi đôi chút, nhưng một khi đã được công chúng biết đến rộng rãi thì có lẽ, con đường của họ sẽ không con ngã rẽ ... Một sỗ ban nhạc có công khai sinh ra một thể loại nhạc mới, hay gắn bó đễn mức "thành thần" với một phong cách nào đó . Vì vậy, họ được tôn vinh, được xưng tụng là "Vua" trong lãnh địa của mình ... Tuy nhiên, vì một lí do nào đó, đôi khi, một số ban nhạc quyết định thay đổi hẳn phong cách quen thuộc và những sự kiện hy hữu đó luôn gây chú ý lớn cho khán giả, tuy rằng, điều đó chưa hẳn đã đồng nghĩa với thành công ... Việc thay đổi phong cách không bao hàm với việc kết hợp một số chất liệu bổ trợ, mà là sự biến đổi rõ rệt của chất liệu căn bản tạo nên chất nhạc ... Những ban nhạc "tắc kè hoa" thuộc dạng này không nhiều, nhưng có lẽ, nếu đã biết thì không ai không bị ấn tượng ... Trong khuôn khổ bài viết này, tôi không dám nêu lên vấn đề gì to tát về khía cạnh chuyên môn, mà chỉ phát biều vài cảm nhận, chưa hẳn đã chính xác, về những ban nhạc như vậy ... Bản chất của những ban nhạc tắc kè hoa này là gì : Kẻ đa tài ? Người thức thời ? hay Tên phản bội ...??? Ta hãy cùng bàn luận ------------------------- THE GATHERING Trong số những ban nhạc tắc kè hoa kiểu này, tôi đặc biệt có cảm tình với THE GATHERING, một ban nhạc chơi theo kiểu Gothic đến từ Hà Lan, đồng hương với Within Tempration ... Tuy nhiên, nếu như bạn chỉ biết đến The GATHERING như một ban nhạc GOTHIC thuần túy thì bạn đã nhầm to rồi, bởi phong cách ngay từ khởi thủy của họ khác xa bây giờ nhiều ... The GATHERING thành lập từ những năm đầu thập niên 1990 bởi những con người đầy tài năng và họ thâm chí còn có tham vọng tạo nên một cuộc "cách mạng âm nhạc" trong giới METAL ROCK ... Thay vì đi tìm danh vọng bằng những ca khúc dữ dằn và hợp thời thì ban nhạc lại trăn trở trong vấn đề tìm ra một công thức nhạc hoàn thiện và đặc trưng ... Những người yêu thích nhạc TRUE DOOM ( DOOM/DEATH METAL )có thể coi THE GATHERING là một trong những người đặt nền móng cơ bản cho dòng nhạc này bằng hai demo liên tiếp An Imaginary Symphony năm 1990 và Moonlight Archer năm 1991 ... và khi album chính thức ALWAYS ra đời năm 1992 thì có lẽ, giới mộ điệu không thể không bị chú ý, và mặc dù không phải ai cũng yêu thích nó ngay lập tức, nhưng những con mắt tinh đời thì không thể không nhận ra tầm quan trọng và giá trị to lớn của đĩa nhạc này ... Chất liệu của album được tạo nên từ những cú riff guitar mạnh mẽ mang âm hưởng của DEATH và tiếng keyboard, piano du dương đầy giai điêu, tiếng flute mơ hồ, sâu lắng, cùng giọng nữ ngân nga ẩn hiện bên cạnh tiếng gầm gừ tăm tối ... Nghe thì có vẻ quen thuộc, nhưng các bạn nên chú ý tới thời điểm của nó, và tuy không có thống kê thực sự chính xác, nhưng có lẽ, THE GATHERING là ban nhạc rất cấp tiến trong việc sử dụng keyboard rộng rãi và có hiệu quả trong nhạc METAL ( sau khi ban nhạc ROTTING CHRIST được coi là người đầu tiên thử nghiệm keyboard trong album mini SATANAS TEDEUM năm 1989 ) ... Tuy nhiên, do còn quá mới mẻ và có lẽ một phần do định kiến, những kẻ tự coi là sành nhạc không dễ chấp nhận một phát kiến mới của một ban nhạc non trẻ đến từ một quốc gia kém uy tín, nên album này không đạt hiệu quả thương mại cao ... Điều này có thể hiểu được, bởi trong thời kì này, DOOM chưa kịp bén rễ và người nghe chưa mấy mặn mà với cái kiểu DEATH trầm lắng này ( KATATONIA theo sau cũng không gây được ấn tượng mạnh dù chất lượng của demo"Jhva Elohim Meth... The Revival" và debut DANCE OF DECEMBER SOULS rất tốt ).Vì thế, Always là một đĩa nhạc hiếm, ngay cả với những nguời yêu thích THE GATHERING . Và một điều khá lạ lùng, là khi đã trở thành một ban nhạc GOTHIC hàng đầu thì tác phẩm mở màn cho trào lưu DOOM này mới được đón nhận rộng rãi ... thông qua album DOWNFALL, tổng hợp của 2 demo đầu và album Always ... Tôi cũng biết đến những tác phẩm thời kì đầu của THE GATHERING thông qua DOWNFALL và tuy không dám khẳng định chắc chắn rằng các ca khúc trong đĩa này có phải là re-record hay không ( có lẽ là không, bởi không dễ tập hợp được đội hình như ban đầu ) nhưng thực sự, chất lượng của nó phải khiến ta thực sự kinh ngạc ... Ngay cả những ban nhạc DOOM hàng đầu bây giờ cũng khó có thể chơi hay như họ đuợc ... Trong đĩa này, mọi ca khúc đều đạt đến sự hoàn hảo và nếu bạn đã từng nghe thì hẳn bạn sẽ phải do dự khi đánh giá ban nhạc DOOM/DEATH số 1. Điểm nhấn của hầu hết các bài là tiếng keyboard chơi rất chậm rãi, âm u và nhiều khi chỉ điểm vài nốt nhưng cũng làm ta thán phục ... Bạn hãy kiểm chứng điều đó trong Gaya's Dream, Second Sunrise hay Anthology in Black ... Và quyền lực của keyboard được minh họa sinh động nhất trong bản song tấu ngắn Always, chỉ gồm tiếng keyboars và tiếng trống "gọi hồn" ... Tuy nhiên, không rõ ban nhạc đã thỏa mãn khi phát minh của mình đuợc công nhận hay lại muốn tiếp tục thử nghiệm loại nhạc khác mà giọng nữ là chủ đạo, nhưng sau đó, họ không quay trở lại với thể loại này nữa ... Điều đó một phần quan trọng là do ca sĩ chính Bart Smits đã rời nhóm ... và ALWAYS được coi là di sản vô giá trong sự nghiệp của THE GATHERING cũng như trong toàn bộ dòng DOOM/DEATH ... Giờ đây, THE GATHERING trở thành một ban nhạc GOTHIC có lối hòa âm rất kĩ thuật và đầy công phu và họ có một vị trí rất đáng nể ... Tuy nhiên, tôi thực lòng muốn nghe họ chơi nhạc như trong ALWAYS hơn, và tôi dám chắc rằng, nếu cứ tiếp tục chơi như vậy thì vị thế hiện nay của họ còn cao hơn nhiều ... ------------------- MOONSPELL MOONSPELL là một tên tuổi lớn của METAL Bồ Đào Nha và sự nghiệp của họ cũng trải qua khá nhiều chuyển biến, và nếu xét trên một khía cạnh nào đó thì họ cũng là một con tắc kè hoa kim loại nữa Ban nhạc MOONSPELL được biết đến từ năm 1992 và sự khởi đầu của họ không phải là suôn sẻ ... Sau một số demo đầu tay khá dữ dằn, ban nhạc cho ra album đầu tiên UNDER A MOONSPELL dữ dội và tăm tối với phong cách BLACK METAL khá ấn tượng ... Đây là đĩa nhạc với kiểu chơi rất nhiệt tình và đầy tăm tối, và tuy không dài lắm nhưng nó đã chứng tỏ được bản lĩnh của ban nhạc ... Thời kì này MOONSPELL chịu ảnh hưởng lớn của Celtic Frost, ông tổ của Black Metal, đồng thời tư tưởng của họ cũng mang nặng tính chất Satan giáo, nhưng họ lại chưa thể đủ tài để vượt lên trên những nhóm nhạc khác cùng tính chất, vì vậy, họ mau chóng nghĩ ra một con đường khác để tiến thân .... Một bước chuyển đổi mang tính bước ngoặt đối với MOONSPELL là sự ra đời của album WOLF HEART năm 1995 ... Đây là đĩa nhạc được 99% khán giả cho là xuất sắc nhất của ban nhạc và nó là sự định hình của một thể loại khá pha tạp gồm BLACK METAL, DOOM và có hơi hướng Symphonic ... Album này chơi rất kĩ thuật, nhịp guitar chơi rất mạnh mẽ và được bổ trợ bởi vố số âm thanh keyboard ... Album này nói về Tình Yêu và Cái Chết, một chủ đề khá thời thượng, nhưng qua tay các nghệ sĩ này thì nó không bị trùng lặp và đơn điệu mà trái lại, khá .. huyền bí ...do âm hưởng dân gian Bồ Đào Nha . Không có gì để chê trách về album này và nếu nghe nó, bạn sẽ hiểu được sự nỗ lực rất lớn của một ban nhạc non trẻ này ... WOLF HEART đánh dấu sự trưởng thành của ban nhạc và họ trở thành một thế lực mới, đại biểu hàng đầu và không thể trùng lặp của lãnh địa METAL Tây Nam Âu ... Điều đáng nói là trong đĩa nhạc này, chất liệu âm nhạc có sự thay đổi khá linh hoạt so với đĩa trước, và có thể coi đó là sự phát triển ... Giọng nữ cũng được đưa vào nhưng không thật sự chiếm vị trí quan trọng mà vai trò hàng đầu trong việc bổ trợ cho guitar dĩ nhiên phải là những âm thanh keyboard rất có âm hưởng của DOOM ... Sự kết hợp giữa BLACK/DOOM rất hoàn thiện và đó là mấu chốt trong thành công của ban nhạc ... Tuy nhiên, lại là một sự đáng tiếc khi sau đó, MOONSPELL không giữ được phong độ đó và cũng không kiên định trong định hướng âm nhạc . Ban nhạc này có phương châm " không bao giờ lặp lại chính mình", và đó là một ưu điểm rất lớn, tuy nhiên , nếu không có đủ tài năng và sự linh hoạt thì đó lại là một sự lệch trục và ban nhạc không tiếp tục có đựoc sự yêu mến rộng rãi như thế nữa ... Các album sau đó như Sin Perado hay Darkness and a Hope có xu hướng chuyển sang Gothic/Doom và có định hướng theo tính thương mại ... Giọng hát mất nhiệt hơn, giọng nữ nhiều lúc quá lạm dụng và nhìn chung là âm nhạc không còn nhiều tính đột biến .Con tắc kè hoa MOONSPELL đã chuyển màu và không hiểu, như thế, nó có hòa hợp hơn với môi trường xung quanh không ... ------------------------- AMORPHIS Tuy không mới, nhưng nếu nói đến những ban nhạc "tắc kè hoa" thì chắc chắn, không thể bỏ qua kẻ vô định hình AMORPHIS ... Phải nói, ban nhạc Phần Lan này là những con người không thể đánh giá chỉ bởi một vài khía cạnh và họ luôn đòi hỏi người nghe phải nhìn nhận thật toàn diện về mình ... Nếu đã theo dõi quá trình "biến hóa" của ban nhạc thì bạn sẽ vô cùng thích thú và khâm phục họ, còn nếu đột nhiên bạn đuợc nghe những album rời rạc thì có thể, bạn sẽ nghĩ đó là những con người hoàn toàn khác . AMORPHIS là như vậy ... Ra đời cùng thời điểm với THE GATHERING, nhóm AMORPHIS chọn phong cách tiền khởi cho mình là DEATH METAL có hơi hướm tiệm cận đến giới hạn Brutal ... Thời kì đầu, đây là những con mãnh thú thực sự và chỉ với album The Karelian Isthmus , viết về một đấu trường cổ của Phần Lan với nhịp điệu cực kì hoang dã, ban nhạc đã dựng lên cho mình một hình ảnh thật đáng nể sợ, tuy rằng chưa thực sự thuyết phục người nghe về tính nghệ thuật ... Album này bộc lộ rõ tố chất cũng như tiềm năng của ban nhạc và việc họ sẽ bùng nổ trong một tương lai không xa là có thể dự đoán ... Và tương lai ấy hiện hữu chỉ 2 năm sau, khi TALES FROM A THOUSAND LAKES ra đời ... Album này chuyển sang Doom/Black/Death Metal với phong cách chơi cực kì kĩ thuật ... Không chỉ phảng phất không khí Classic, đĩa nhạc còn cho thấy ban nhạc có thể đạt đến giái trị tới hạn của những âm điệu mê hoặc như thế nào ... Không có gì để khen thêm cho cặp guitar , cái chúng ta cần quan tâm hơn là phong cách chơi keyboard rất mới mẻ của Kasper Martenson ... Hơi hướng Doom của đĩa này có được không hề giống với kiểu sầu thảm u ám từ những ban nhạc khác mà ở đây, nó được chuyển tới một lằn ranh không thể xác định giữa các kiểu loại âm sắc, và tiếng key không còn thuần túy chơi đệm mà đã tung vào bài nhạc những câu solo ngút ngàn đầy cảm xúc ... Rất nhiều người đã nhầm những âm thanh du dương trong Black Winter Day là tiếng flute, nhưng không, đó chỉ là những hiệu quả đặc biệt về âm sắc do keyboard mang lại ... Kiểu chơi ấy đạt đén sự hòa hợp rất cao và Tales ... đã được coi như một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của ban nhạc ... và rất nhiều khán giả vẫn giữ nguyeen cảm tình của mình với album này .... Nhưng sự chuyển biến của AMORHIS là không ngừng và nhưntgx ai ưa thích sự bất ngờ hẳn phải phát cuồng lên khi ELEGY ra đời ... Lại một cuộc chuyển đổi nữa, và càng ngày, ban nhạc càng chứng tỏ sự thách thức của mình đối với các ranh giới thể loại ... Album này có thể xếp vào Classic Black Metal với một lối phối nhạc hay đến không thể tuởng tượng nổi ... Tuy đã bắt đầu từ album trước, nhưng bằng việc bổ sung một vocal nữa là Pasi Koskinen , ban nhạc thử nghiệm lối chơi có 2 chất giọng ... Có vẻ như kiểu sử dụng black vocal không chỉ thuần túy là phục vụ cho việc phát âm mà có thể coi đó như một loại nhạc cụ bè cực trầm và có sức rung lớn ... Việc phối ngẫu các bản nhạc theo nhiều phong cách càng chứng tỏ sự biến hóa khôn lường của khối biến thể này ... AMORPHIS đã chứng tỏ một cách xuất sắc rằng không ai có thể bó hẹp được sự phóng khoáng của mình Nhưng nếu bạn nghĩ đó là tận cùng của cảm hứng cũng như sức sáng tạo thì album TUONELA năm 1999 sẽ cho bạn câu trả lời ... Chắc chắn, không một nghệ sĩ nào có đủ can đảm như AMORPHIS khi liên tục thay đổi phong cách như vậy, dù rằng phong cách nào cũng hết sức đặc sắc, vì điều đó có thể làm cho lượng khán giả của họ đột biến lớn theo bất cứ chiều tịnh tiến nào ... TUONELA bỏ hẳn lối black vocal, và vì thế, thật khó nói nó ở thể loại nào, nên xin miễn cưỡng coi là Gothic/Progressive ... ALbum này có thể nhiều người không thích, nhưng đó là con đường ban nhạc đã chọn và tất cả đều phải chấp nhận ...Nhiều thử nghiệm âm nhạc mới được tiếp tục thực hiện và điều đó kéo dài sang tận album Am Universum ... Trong album này, nếu nghe kĩ, ta sẽ thấy trong bài Veil of Sin có tiếng Saxophone, một loại nhạc cụ rất hiếm khi gặp trong nhạc Metal ( tôi chỉ nhớ ra Dream Theater đã sử dụng saxo trong bài Another day ) ... Kiểu nhạc thật sự biến đổi và giờ đây, ta cũng chẳng còn biết AMORPHIS đã biến đổi đén đâu, cho đến cả FAR FROM THE SUN ... Có thể nhiều người đã trải qua cảm giác hẵng hụt khi ban nhạc ngày càng đi xa theo sự hình dung và mong muốn của họ, nhưng tôi luôn cho đáo là sự tất yếu, bởi điều đó là do chính ban nhạc lựa chọn chứ không phải họ bị ép buộc đến tình thế ấy ... Và hãy luôn xem AMORPHIS là một kẻ vô định hình, hay một con tắc kè hoa luôn luôn đổi màu ... và hãy chờ đợi màu sắc tiếp theo, để mà hy vọng ... --------------------------------- Ngoài những ban nhạc trên, còn một số ban nhạc khác mà cũng không thể không nói đén, mà OPETH là một cái tên nổi cộm ... Dù rằng sự thay đổi hết sức đột ngột của họ đã được bàn luận đến nhiều, nhưng có lẽ vẫn nên nhắc qua một chút ... nhắc đến OPETH, thì họ luôn được coi là đại biểu hàng đầu của Prog Death Metal Thụy Điển ... Không cần nói nhiều đến các siêu phẩm đã được thừa nhận của họ, ta thử nhìn nhận DAMNATION, album mới nhất gây nhiều tranh luận, như một sự biến mình hoàn hảo của ban nhạc ... Với OPETH, tuy sự thay đổi của họ xảy ra khi họ đã ở đỉnh cao, nhưng đó là một sự thay đổi vô cùng triệt để và sâu sắc ... Từ những giai điệu mãnh liệt của death, họ bỗng lắng mình trong một không gian Psychedelic cổ xưa ... Cái mà ta quan tâm là cảm hứng của ban nhạc đã chuyển sang mộ trạng thái khác, chứ không hề mất đi như nhiều người lầm tưởng, thậm chí, tôi cho rằng đây là album có cảm xúc dào dạt nhất, sâu lắng nhất và chân thực nhất của ban nhạc ... trong đĩa này, vai trò của solo guitar không thật sự đạm nét, mà xét theo không gian chung của đĩa nhạc thì tiếng acoustic mới thật sự ghi dấu ấn ... ca từ đơn giản và cách hát thật tự nhiên, có thể làm chúng ta phải đồng cảm ... Có thể đằng sau album này là những cảm xúc riêng tư của tác giả mà không ai hiểu được nhưng dẫu sao thì DAMNATION cũng không đến nỗi như cái tên của nó - Lời chỉ trích ... Nếu nghe kĩ, có thể ta sẽ phát hiện ra nhiều khía cạnh mới của OPETH ... Như bản nhạc Ending Credits, không hiểu sao khi nghe, tôi lại cứ liên tưởng tới một ORION lừng lẫy của METALLICA thửơ nào Nhắc đến METALLICA, lại chợt nhớ ra họ cũng là một con tắc kè hoa, mà màu sắc mới nhất là mớ màu loang lổ mang tên Nu- Metal của St.Anger ... Có lẽ, không nên nói nhiều về sự thay đổi này nữa bởi một khi METALLICA đã chon lựa như vậy thì ta phải chấp nhận, bởi dẫu sao, ở độ tuổi của họ thì hành động đó có thể coi như một sự dũng cảm ... Và rõ ràng, St.Anger không phải là một album dở, mà nó chỉ là một album Metallica dở . Tuy đã làm đám hậu sinh như Korn hay SlipKnot phải ngả mũ nhưng việc một trong tứ trụ Thrash của thập niên 80 "đổ đốn" như hiện nay, đối với nhiều người, vẫn là không thể chấp nhận --------------------------------- Tóm lại, hiện tượng Tắc kè hoa trong nhạc METAL là một sự việc đáng chú ý và chắc chắn, đó là minh chứng rõ rệt nhất cho sự đa dạng và phong phú, cũng như dòng chảy bất tận của âm nhạc ... Nhwungx ban nhạc kiểu này có nhiều loại song tất cả đều có chung một số dặc điểm như : 1.Thành viên không ổn định, và sự thay đởi thường diễn ra sau khi có sự ra đi của một thành vien chủ chốt 2.Có sự lãnh đạo của một thủ lĩnh đa tài và chịu ảnh hưởng từ nhiều nguôn am nhạc 3. Có nhiều hơn 1 logo ------------ Đánh giá như thế nào là hoàn toàn tùy thuộc vào chúng ta, và điều đó không nhất thiết phải phụ thuộc vào số đông ... Như Tiêu đề của bài viết này, tôi lấy cảm hứng từ album CHAMELEON của nhóm HELLOWEEN, một album mà rất nhiều người chê dở, nhưng trái lại, đó gần như là đĩa mà tôi thích nhất ... Album đó tuy chưa bứt hẳn ra khỏi POWER METAL nhưng theo tôi, đã có một chút dịch chuyển đến SYMPHONY ROCK ... Và dĩ nhiên, không có gì là sai cả haha